Psychosevrienden

Blog boek De treurwilg

Vorige zomer schreef ik De treurwilg. Zeven weken werkte ik eraan. Een goed deel van die werktijd spendeerde ik in de Belgische Ardennen, waar ik omringd door bossen, kon wijden aan het verhaal van Ludovic.

De treurwilg is een verhaal waarin ik mijn ervaringen als hulpverlener in de forensische psychiatrie heb vermengd met die uit het leven in het algemeen. Het centrale thema is dat van een psychosegevoelige man, Ludovic. Hij is verstandig, belezen, gaat studeren en trouwt. Tot zover de normale gang van zaken. Echter, zijn psychosegevoeligheid gooit roet in het eten. Niet enkel in Ludovics eten, maar ook in dat van zijn naasten en dan met name met zijn vrouw Suzanne.

Met De treurwilg wilde ik niet alleen een verhaal schrijven over psychoses, of geestelijke problematieken, noch over de psychiatrie in het bijzonder. Veeleer ging het mij om de wijze waarop mensen interageren met elkaar. Het intermenselijke, de reacties, de verwachtingen, de hoop, de wanhoop, de onmacht: kortom, de tragiek van het bestaan wilde ik centraal stellen.

Daarnaast was het mijn betrachting om, tegen de tijdsgeest in(die er een is waarin snelheid en korte, flashy slogans en reclameteksten de toon voeren), een verhaal neer te pennen dat de lezer aan het denken zet, een verhaal dat hem als het ware dwingt om te denken. Vandaar ook de vele verwijzingen naar kunst, literatuur en geschiedenis in het boek. Je zou het wat dat betreft een anti-modern boek noemen.

Een kritiek op maatschappelijke fenomenen valt dus waar te nemen in het verhaal. Het bijna dwangmatige hedonisme, de zelfzucht, de strijd om hogerop te willen geraken, zoals die in onze westerse wereld aan de orde zijn, tracht ik op ironische wijze te schetsen. De queeste naar succes uit zich in een tijdsbestek voornamelijk in een obsessief streven naar materiële rijkdom, lichamelijke perfectie en zelfontplooiing-op-steroïden. Helaas is de menselijke natuur niet van die aard dat die daar altijd kan aan voldoen. Het ideaal is te hoog gegrepen. Althans voor velen, zo niet de meesten.

In Ludovics geval vormt zijn psychosegevoeligheid een spelbreker. Maar ook bij zijn naasten zorgt die gevoeligheid voor schokgolven die hun rustig voortkabbelende leventje in onrustiger vaarwater doet belanden. Zij worden immers gedwongen om zich een houding aan te meten ten opzichte van Ludovic. Daardoor dienen ze de confrontatie aan te gaan met zichzelf. Hun eigen persoonlijkheden en achtergronden worden op de proef gesteld.

De karakters die in het boek aan bod komen zijn uit het leven gegrepen. Iedereen zal de types herkennen. Ze zijn universeel in de westerse wereld. Je zou ze zomaar kunnen tegenkomen op een festival. Ware het niet dat zulks momenteel minder waarschijnlijk is, wegens redenen die welgekend zijn.

Ten slotte bevat het verhaal een overkoepelend idee. Dat idee grijpt terug op de zoektocht naar ware kennis, en is dus filosofisch van aard. Om die vorm te geven heb ik de mosterd gehaald bij een van de founding fathers van de westerse filosofie, Plato. Zijn Allegorie van de Grot vormt wellicht het meest cruciale fundament waarop het verhaal van Ludovic is gebouwd. De titel van het boek, De treurwilg, refereert aan die allegorie. Helemaal aan het einde van het verhaal wordt dat duidelijk. Maar ook in de mono- en dialogen die in het boek aan bod komen, loert op de achtergrond die allegorie met daarin een heleboel schaduwen, foute, halve, en ware kennis.

Een psychose vormt immers een van de meest dankbare ziektebeelden (vergeef mij mijn sarcasme) om de vaak fluïde grens tussen schijn en werkelijkheid nader te onderzoeken. Wat is waar en wat is niet waar? Is iemands beleving echt? Of is er een objectieve waarheid, die de subjectieve beleving tenietdoet? Lijden mensen die met psychoses kampen meer dan mensen die ”simpelweg” met het leven kampen? Enfin, het aantal vragen dat hierover kan gesteld worden is legio.

Trouwens, momenteel ben ik druk aan het werk aan een tweede boek. Dat wordt een soortgelijk verhaal, maar toch ook heel anders. Waar De treurwilg eerder aan de korte kant was (wat ik doelbewust heb gedaan, gezien de soms zware inhoud), zal mijn volgende boek een stuk langer zijn. Veel kan ik er nog niet over kwijt. Enkel dat het verhaal zich afspeelt in de krakerswereld. 

Geef een reactie