Home » Blog
Kleurrijk schilderij met tekst psychosevrienden Blog

 

 

 

Blog 'Kunst van Manie en Depressie' 

In deze blog bespreek ik enkele schilderijen uit het boek van Mirjam Peters, 'Kunst van Manie en Depressie'. 

De beelden spreken voor zich staat in het boek te lezen, toch leek het me leuk om aan bepaalde schilderijen van deze Nederlandse kunstenares een persoonlijke interpretatie te geven. 

 

Het lot, acryl op doek 60x80cm

 

In dit schilderij ‘Het lot’ genaamd zien we de figuur van een vrouw met een blinddoek op die sierlijk danst voor een landschap met bergen. Ze draagt een elegante blauwe jurk aangevuld met een gouden ketting. Langs de berghelling lijkt er een rode bloem te liggen. De zwaan die afgebeeld staat rechts van de vrouw lijkt eveneens geblinddoekt.
Door middel van de kleurkeuzes in het schilderij heeft de kunstenares een welbepaalde stemming en situatie kunnen weergeven. Het blauwe kleed van de vrouw zou bijvoorbeeld kunnen gebruikt zijn om de rustige aard en kalmte van de vrouw te benadrukken terwijl de donkere berg achter de vrouw kan gebruikt zijn om het diepe verdriet van binnen te vertegenwoordigen. De rode bloem, waarschijnlijk een roos, kan gebruikt geweest zijn als symbool van hoop die de mens gaande houdt maar ook de uitdagingen van het leven aangaat Dit schilderij zou dus een uitdrukking van het innerlijke gevoelsleven kunnen geweest zijn van de kunstenares zelf.

 

Duivel, schoolverf en krijt op papier 50x65cm

 

Dit schilderij draagt de naam Duivel, het vertrouwt grotendeels op de kleur om de kijker te informeren over de boodschap van het schilderij. We zien een meisje dat op een rode bank zit met een achtergrond die is geschilderd met verschillende kleuren.
Kijkend naar de houding van het meisje op de bank, kan je de eenzaamheid en het ongemak opmerken. Ironisch genoeg lijkt de zetel daarentegen heel comfortabel te zijn wat het ongemak nog sterker benadrukt. De rode kleuren op de achtergrond komen quasi overeen met de rode kleur van de zetel wat de aandacht van de toeschouwer extra vestigt op het kleine meisje. Zou het meisje gevaar lopen? Een diepere blik lijkt noodzakelijk om de waarheid te ontdekken.

 

Parallel universum, acryl op papier 70 x 100 cm 

 

De kleur en het constrast in het schilderij springen direct in het oog. Met slechts een paar lijnen weet de kunstenares de figuren in het schilderij vorm te geven. We zien mannen en vrouwen die een gebeurtenis lijken te vieren. Gezien de kledij is het duidelijk dat dit een huwelijksceremonie is.
Het schilderij is verdeeld in kleurcontrasten met aan één zijde een rode kleuren en een andere zijde met voornamelijk wit en zwart. Zou het kunnen zijn dat de rode kleur gebruikt is om de geweldadige en vijandige kant van een huwelijk te tonen terwijl de witte kleur gebruikt is om de rust en harmonie te symboliseren? Probeerde de kunstenares alle kanten van het huwelijk in één beeld weer te geven? Waarbij de rode kant het geweld en de vijandigheid was, terwijl de witte en grijze kant de relatieve vrede en eenheid in het huwelijk vertegenwoordigden.

 

Angst


In dit schilderij met als titel ‘Angst’ zien we groen- en geelgekleurde vrouwenlichamen. We zien ook het hoofd van een man die uit de schaduw komt die in zijn hand een mes vasthoudt, de andere hand lijkt een vuist te maken.
De man ziet er netjes uit van voorkomen maar aangezien hij uit het duister komt met een mes en vuist in aanslag merken we direct de kwalijke bedoelingen op van dit individu.
Zou de kunstenares hiermee de positie van de vrouw tegenover de man in onze maatschappij willen tonen?

 

Het slijt vanzelf, Acryl op papier 70 x 100

 

Het thema van dit schilderij lijkt de dood te zijn omwille van de kruizen die afgebeeld worden. Het schilderij heeft als achtergrond een donkere en lege ruimte met negen kruisen rond een figuur van een vis met rode ogen en scherpe uitstekende tanden. Onderaan het schilderij bevindt zich nog een begraafplaats met drie figuren ernaast. De kleur van het kruis is hier rood.
Het schilderij en zijn achtergrond lijken het kwaad voor te stellen. We zien ook de figuren van geestelijken die afgebeeld worden zonder gezicht en met een groot kruis rond hun nek.

 

Reconstructie

 

In dit schilderij gebruikte de kunstenares veel figuren en verschillende kleuren. De kunstenares lijkt hier te illustreren wat op de dag 14-10-16 gebeurde. Zo zien we twee klokken met het uur op,met op de ene klok twee uur vierendertig als tijd en op de andere vier uur vijfendertig. Via pijlen tussen de verschillende figuren kunnen we het verhaal volgen.

 

Acryl op papier, 50 x 65 cm

 

Het schilderij toont twee omgevingen verbonden door een lange doorzichtige buis, de ene omgeving is grotendeels zwart, terwijl de andere omgeving geschilderd is met een groene kleur. Er is een vogel in de buis die van de zwartgekleurde omgeving naar de groene omgeving vliegt, deze vogel vliegt in tegenstelling tot de andere twee vogels op het schilderij alleen in een afgesloten ruimte. De vogel in de buis die zich verplaatst van de zwarte omgeving naar een groene, (veiligere) omgeving. Dit zou kunnen wijzen op het feit dat verandering nodig is in het leven om het leven actief waardescheppend te leiden. Het feit dat de vogel in een buis vliegt gescheiden van de andere twee vogels geeft de indruk dat deze zijn eigen weg en waarde in het leven volgt, los van de vogels die samen vliegen. De kunstenares geeft in het boek als onderschrift bij dit schilderij mee dat ze in een glazen buis zit en niet meer met de anderen mee kan.

 

 

 

Blog Rapha Publishment

 

Download hier een kort verhaal geschreven door Michael Galiart

 

A Wedding Night With Kim Kardashian Geschreven Door Michael Galiart 1
PDF – 40,6 KB 197 downloads
Ja Zuster Zeg Geen Nee Zuster 3 1
PDF – 35,8 KB 192 downloads

 

 

 

 

 

 

 

Blog Jeroen Follens

 

Vorige zomer schreef ik De treurwilg. Zeven weken werkte ik eraan. Een goed deel van die werktijd spendeerde ik in de Belgische Ardennen, waar ik omringd door bossen, kon wijden aan het verhaal van Ludovic.

 

De treurwilg is een verhaal waarin ik mijn ervaringen als hulpverlener in de forensische psychiatrie heb vermengd met die uit het leven in het algemeen. Het centrale thema is dat van een psychosegevoelige man, Ludovic. Hij is verstandig, belezen, gaat studeren en trouwt. Tot zover de normale gang van zaken. Echter, zijn psychosegevoeligheid gooit roet in het eten. Niet enkel in Ludovics eten, maar ook in dat van zijn naasten en dan met name met zijn vrouw Suzanne.

 

Met De treurwilg wilde ik niet alleen een verhaal schrijven over psychoses, of geestelijke problematieken, noch over de psychiatrie in het bijzonder. Veeleer ging het mij om de wijze waarop mensen interageren met elkaar. Het intermenselijke, de reacties, de verwachtingen, de hoop, de wanhoop, de onmacht: kortom, de tragiek van het bestaan wilde ik centraal stellen.

 

Daarnaast was het mijn betrachting om, tegen de tijdsgeest in(die er een is waarin snelheid en korte, flashy slogans en reclameteksten de toon voeren), een verhaal neer te pennen dat de lezer aan het denken zet, een verhaal dat hem als het ware dwingt om te denken. Vandaar ook de vele verwijzingen naar kunst, literatuur en geschiedenis in het boek. Je zou het wat dat betreft een anti-modern boek noemen.

 

Een kritiek op maatschappelijke fenomenen valt dus waar te nemen in het verhaal. Het bijna dwangmatige hedonisme, de zelfzucht, de strijd om hogerop te willen geraken, zoals die in onze westerse wereld aan de orde zijn, tracht ik op ironische wijze te schetsen. De queeste naar succes uit zich in een tijdsbestek voornamelijk in een obsessief streven naar materiële rijkdom, lichamelijke perfectie en zelfontplooiing-op-steroïden. Helaas is de menselijke natuur niet van die aard dat die daar altijd kan aan voldoen. Het ideaal is te hoog gegrepen. Althans voor velen, zo niet de meesten.

 

In Ludovics geval vormt zijn psychosegevoeligheid een spelbreker. Maar ook bij zijn naasten zorgt die gevoeligheid voor schokgolven die hun rustig voortkabbelende leventje in onrustiger vaarwater doet belanden. Zij worden immers gedwongen om zich een houding aan te meten ten opzichte van Ludovic. Daardoor dienen ze de confrontatie aan te gaan met zichzelf. Hun eigen persoonlijkheden en achtergronden worden op de proef gesteld.

 

De karakters die in het boek aan bod komen zijn uit het leven gegrepen. Iedereen zal de types herkennen. Ze zijn universeel in de westerse wereld. Je zou ze zomaar kunnen tegenkomen op een festival. Ware het niet dat zulks momenteel minder waarschijnlijk is, wegens redenen die welgekend zijn.

 

Ten slotte bevat het verhaal een overkoepelend idee. Dat idee grijpt terug op de zoektocht naar ware kennis, en is dus filosofisch van aard. Om die vorm te geven heb ik de mosterd gehaald bij een van de founding fathers van de westerse filosofie, Plato. Zijn Allegorie van de Grot vormt wellicht het meest cruciale fundament waarop het verhaal van Ludovic is gebouwd. De titel van het boek, De treurwilg, refereert aan die allegorie. Helemaal aan het einde van het verhaal wordt dat duidelijk. Maar ook in de mono- en dialogen die in het boek aan bod komen, loert op de achtergrond die allegorie met daarin een heleboel schaduwen, foute, halve, en ware kennis.

 

Een psychose vormt immers een van de meest dankbare ziektebeelden (vergeef mij mijn sarcasme) om de vaak fluïde grens tussen schijn en werkelijkheid nader te onderzoeken. Wat is waar en wat is niet waar? Is iemands beleving echt? Of is er een objectieve waarheid, die de subjectieve beleving tenietdoet? Lijden mensen die met psychoses kampen meer dan mensen die ''simpelweg'' met het leven kampen? Enfin, het aantal vragen dat hierover kan gesteld worden is legio.

 

Trouwens, momenteel ben ik druk aan het werk aan een tweede boek. Dat wordt een soortgelijk verhaal, maar toch ook heel anders. Waar De treurwilg eerder aan de korte kant was (wat ik doelbewust heb gedaan, gezien de soms zware inhoud), zal mijn volgende boek een stuk langer zijn. Veel kan ik er nog niet over kwijt. Enkel dat het verhaal zich afspeelt in de krakerswereld.

 

 

 

 

 

 

Blog Hilde Moreel

 

Ik ben Hilde, geboren in 1967.

Ik maakte een zeer traumatische kindertijd van verwaarlozing en mishandeling door en ben in psychiatrische begeleiding sinds 1989.

In 1994 kreeg ik de diagnose  "Dissociatieve Identiteitsstoornis (Dis)".

Na een ganse loopbaan doorheen de psychiatrie ben ik door het ingrijpende overlijden van twee van mijn beste vrienden geïntegreerd van Dis en kreeg ik een zware reactionele paranoïde psychose met een gedwongen opname. Nu gaat het goed met mij!

 

Ik kwam reeds vroeg in contact met kunst, zo volgde ik op 15 jarige leeftijd de opleiding florist (bloemschikken).

Altijd ben ik creatief geweest maar op een bepaald moment was ik volledig geblokkeerd.

Later in therapie ben ik gaan werken vanuit mijn buikgevoel, dit eerst onder de vorm van collages

 

Je schakelt je hoofd uit en gaat naar wat er leeft in je buik. Je mag er niet bij nadenken, dan geraak je bij je voelen.

Als je in een tijdschrift bladert mag je dus niet op zoek zijn naar bepaalde beelden of woorden maar vanuit je gevoel bladeren en voelen, scheuren en plakken.

 

Dit evolueerde naar schilderen vanuit een buikgevoel, ook hier mag je dus ook absoluut niet nadenken.

Niet naar een beeld of werkelijkheid werken, niet denken terwijl je schildert. Puur op gevoel.

Kleur kiezen op gevoel, je borstel naar een punt op je doek brengen, je gevoel laten overnemen en daar ga je dan.

Het kan en mag dus ook geen betekenis hebben als je vanuit je buik werkt.

 

Met deze manier van werken kan je blokkades doorbreken en het is een manier die kan toegepast worden bij mensen die niet meer bij hun gevoel raken.

 

Zelf geef ik daar workshops over in hogescholen en geef er les over aan de Herstelacademie.

Ik werk sinds 2009 als ervaringsdeskundige in de GGZ, er was toen helemaal geen sprake van ervaringswerk in de GGZ.

Ik breng sindsdien mijn herstelverhaal voor meerdere hogescholen (ergo, verpleegkunde, creatieve therapeuten, toegepaste psychologie,...), organisatie, medewerkers  psychiatrische centra. Ook sprak ik eens op de hersteldagen van de GGZ.

Je kunt je de vraag stellen waarom ik dit doe, want dit is voor mij heel intens en vraagt veel van mij.

Ik doe dit omdat ik iets moet doen met wat het leven met mij deed, het mag niet voor niets geweest zijn. Het is het enige dat ik er kan mee doen, proberen om mensen iets mee te geven waar jullie verder mee kunnen. Zo wordt het toch nog zinvol.

 

Overal duid ik hoe belangrijk creativiteit is en hoe het mij geholpen heeft tijdens mijn herstel.

Ook ben ik co-moderator van de groep Levensverhaal, lid van de stuurgroep Netwerk GGZ regio Noord-West-Vlaanderen waar ik ook nauw mee samenwerk en lid van de stuurgroep Herstelacademie.

Ik stel ook vaak tentoon, dit deed ik reeds voor Lundbeck in Ukkel, het Sig, in het Guislain. Ik deed jaren mee met Buren bij Kunstenaars waar ik ook nog in de werkgroep zit van mijn gemeente.

Wat ik ook allemaal bereikt heb en nog zal bereiken komt oorspronkelijk voort door mijn creativiteit en door bijna gewoon alles te doen vanuit mijn buikgevoel.

Creativiteit is uiteindelijk wat me hielp om te komen waar ik nu ben en iets die me nog steeds helpt.

Ik zou niet zonder creativiteit kunnen!!!

 

Hilde Moreel